Je uitspreken op werkt begint met weten waar je voor staat

Speaking up at work starts with knowing your values

Ik herinner me nog goed een moment op het werk waarop ik mij niet uitsprak en hoeveel spijt ik daar later van had.

Het gebeurde op de Duitse school in Nairobi. Een Duitse collega maakte kwetsende en respectloze opmerkingen over een leerling, gebaseerd op aannames over zijn gender-identiteit. Als docent en als mens ging dit voor mij duidelijk over een grens.

Vier sterke overtuigingen vormen de kern van wie ik ben in mijn werk: vrijheid, authenticiteit, respect en integriteit. Alle kinderen zijn gelijk. Ze verdienen het dat er op een respectvolle manier over ze gesproken wordt. En als docenten is het onze verantwoordelijkheid om een omgeving te creëren waarin kinderen zichzelf kunnen zijn, en uit te kunnen vinden wie ze zijn; authentiek en trouw aan wie ze zijn.

Toch bleef ik stil op het moment dat mijn collega zo negatief sprak.

Ik wist precies hoe fout het was. Mijn hart begon sneller te kloppen en ik voelde een rilling over mijn rug gaan. Ik zweeg omdat ik nieuw was op school, geschrokken was en bang was om een groter conflict te veroorzaken. In mijn hoofd was deze collega één van mijn weinige steunpilaren. Bovendien droeg ik een stem met me mee die veel professionals maar al te goed kennen: imposter syndrome. Ik was de enige muziekdocent zonder officiële lesbevoegdheid voor het voortgezet onderwijs, terwijl ik al meer dan tien jaar als muziekdocent werkte.

Dus hield ik mijn mond dicht. Het slechtste wat ik had kunnen doen.

Wanneer stilte botst met je integriteit

Wat dit moment zo pijnlijk maakte, was dat mijn stilte rechtstreeks inging tegen mijn waarden. Bijna acht jaar later draag ik dit moment nog steeds met me mee.

En dit zie ik keer op keer terug in mijn coachingspraktijk: mensen denken dat ze moeite hebben met zich uitspreken omdat ze “niet assertief genoeg” zijn, terwijl de werkelijke worsteling een innerlijk conflict is tussen waarden, veiligheid en erbij willen horen.

Achteraf weet ik precies wat ik had willen zeggen:

“Ik voel me niet prettig bij de manier waarop je over dit kind spreekt. Dit gaat in tegen alles waar ik voor sta. Hij verdient respect, van jou en van ons allemaal. Als docenten is het onze taak om een veilige plek te creëren waarin hij kan ontdekken wie hij is en hoe hij zich identificeert.”

Helder. Stevig. En geaard in wie ik ben en waar ik in geloof als docent en als mens.

Waarden zijn contextgebonden, en dat doet ertoe

Onze waarden bestaan niet in een vacuüm. Ze laten zich anders zien afhankelijk van waar we zijn en met wie we spreken. Leven en werken in verschillende culturele contexten en later terugkeren naar Nederland, heeft dit voor mij nog duidelijker gemaakt. Wat in de ene cultuur als “direct” wordt gezien, kan elders als confronterend aanvoelen. Wat als “stilte” wordt bestempeld, kan soms juist staan voor respect, voorzichtigheid of zorg.

Je uitspreken gaat daarom niet over harder praten of uitgesprokener zijn. Het gaat over afstemming en authenticiteit:

Sluit wat ik zeg, of juist niet zeg, aan bij wie ik in deze context wil zijn en waar ik daadwerkelijk voor sta?

Wat er voor mij veranderde

Tijdens mijn NLP-coachopleiding heb ik dit moment opnieuw bekeken. Vandaag de dag spreek ik me wél uit, door openlijk mijn perspectief te delen, geworteld in mijn waarden. Tegelijkertijd probeer ik bewust respectvol te blijven naar die van mijn gesprekspartner.

Ik heb geleerd dat integriteit niet betekent dat je altijd direct moet reageren. Maar het betekent wél dat je jezelf trouw blijft.

Een vraag aan jou:

Voor je volgende lastige gesprek op het werk, stel jezelf eens deze vragen:

• Welke van mijn waarden wordt hier geraakt?

• Wat bescherm ik door stil te blijven?

• Wat kan ik innerlijk verliezen als ik niets zeg?

• Hoe zou het klinken als ik spreek vanuit integriteit in plaats van angst?

  
  

Je echt uitspreken voelt een stuk makkelijker als het niet langer gaat over gelijk hebben, maar over in lijn zijn met jezelf. Alignment...

Op 20 januari geef ik een live online workshop: Voice Your Values. In dit webinar onderzoeken we hoe jouw waarden zijn gevormd, hoe ze zichtbaar worden op de werkvloer en hoe ze je kunnen helpen om met meer helderheid en integriteit te spreken in professionele settings.

🗓 20 januari | 9.30–11.00 CET

Live webinar (Engels)

€9

Tickets: https://events.flextickets.nl/event/voice-your-values-webinar